ANASON

Latince ismi : Pimpinella anisum

Yöresel adlarý: Enison, nanahan

Bitki özellikleri: Küçük beyaz çiçekli, 30-60cm yükseklikte, tüylü, bir yýllýk bir kültür bitkisidir. Doðada aramamak gerekir.

Bileþim: Herkesin tanýdýðý, hoþ, aromatik bir kokusu vardýr. Genelde %2-4 oranýnda deðiþen uçucu yaðdan kaynaklanýr bu koku. Anethol, uçucu yaðýn  ana maddesidir. Ayrýca þeker ve albümin de içerir.

Toplama ve hazýrlama: Bir kültür bitkisi olan anasonun doðada aranmasýna gerek yoktur. Baharatçýlardan satýn alýnabilir.

Kullaným alanlarý ve biçimleri: Anason öncelikle gaz söktürücü, mideyi güçlendirici ve öksürüðü yatýþtýrýcý olarak kullanýlmalýdýr. Sürekli hýçkýrýklarda bir bardak anason çayý denenebilir. Ýþtah açýcý, mideyi rahatlatýcý, yatýþtýrýcý ve sindirimi kolaylaþtýrýcý olarak kullanýlabilir. Uykusuzluða karþý da denenebilir. Bebeklere ve küçük çocuklara gaz sýkýntýlarýnda ve öksürüklerde anason çayý içirilmelidir. Tadý ve kokusu hoþ olmayan bitki çaylarýna veya bitkisel kaynaklý ilaçlara aroma katkýsý olarak da kullanýlabilir. Anason çayý, yeterli olmayan anne sütünü arttýrýr.Baþlangýçta, mide þiþkinliðine ve gazýna karþý anasonun yararlarýndan söz edilmiþti. Evet, anason bu alanda oldukça rahatlatýcýdýr, ama frenk kimyonu ondan da etkilidir. Öksürük tedavisinde de, anasondan önce rezene gelir. Belki anason etkinlik açýsýndan bu iki bitkinin gerisinde kalabilir, ama onun öne çýkan özelliði de, tadýnýn çok iyi olmasýdýr. Bu nedenle, yetiþkinler ve çocuklar için mide þiþkinliði ve gazýna karþý hazýrlanacak çaylarda, bu üç bitkinin eþit oranda karýþtýrýlarak kullanýlmasý çok daha yararlý olacaktýr.

Anason çayý: Havanda hafifçe ezilmiþ 1-2 çay kaþýðý dolusu anason, 1 bardak kaynar suyla haþlanýr ve demlenmesi için 8-10 dakika beklendikten sonra süzülür. Öksürüðe karþý, günde 2-4 bardak çay, bal ile tatlandýrýlarak içilir. Mide þiþkinliðine karþý yine günde 2-3 bardak çay, tatlandýrýlmadan içilmelidir. Anasonun havanda hafifçe ezme iþlemi, her çay demlenmesinde taze olarak yapýlmalýdýr.

Yan etkiler: Çok ender olmakla birlikte, solunum yollarý veya sindirim organlarý alerjisi görülebilir. Bu durumda çay kullanýmýný kesmek gerekir. Baþka hiçbir yan etkisi yoktur.

     Anason neye iyi geliyor

Anason hazmý kolaylaþtýrýr. Ýþtahsýzlýðý ve yemeklere karþý duyulan tiksintiyi giderir. Mide ve baðýrsak gazlarýný söktürür. Ýdrarý artýrýr. Kusmalarý ve ishali keser. Aybaþý kanamalarýnýn düzenli olmasýný saðlar. Ancak, aybaþý kanamalarý ve hamilelik döneminde kullanýlmaz. Anne sütünü artýrýr. Sinirleri yatýþtýrýr. Migren aðrýlarýný keser. Beyin yorgunluðunu giderir. Uyku verir. Kalbi kuvvetlendirir. Kan dolaþýmýnýn düzenli olmasýný saðlar. Cinsel arzularý kamçýlar. Astým, nefes darlýðý ve bronþitte görülen þikayetleri giderir. Öksürüðü keser. Yaþlýlarda meme sarkmasýný önler. Fazla miktarda kullanýldýðý zaman uyuþukluk verir.

Anason: (Anis /  Anis / Anise) Haziran-Aðustos aylarýnda, beyaz renkli çiçekler açan, 50-60 cm yüksekliðinde, bir senelik bitki. Gövde dik, silindir biçiminde, içi bos, çok dallý, tüylü ve üstü çizgilidir. Alt yapraklarý uzun saplý, oval veya kalp biçimindedir. Çiçekler bileþik þemsiyelerde toplanmýþlardýr. Meyveleri armut seklinde küçük, üzeri tüylü, yeþilimsi sari renklidir.Basta Ege bölgesi olmak üzere bütün Anadolu’da bahçelerde yetiþtirilir. Kültür anasonunun vataninin Anadolu olduðu tahmin edilmektedir.Meyvelerinde niþasta, müsilaj, sabit ve uçucu yað bulunmaktadýr. Uçucu yað miktarlarý bitkinin cinsine ve yetiþtiði yerin þartlarýna baðlýdýr. Uçucu yaðýn % 80-90’i anetoldür. Anetol, zehir etkili fakat bu etkisi çok olmayan bir maddedir. Meyvelerinden su buharý distilasyonu ile elde edilen anason yaðý, hemen hemen renksiz ve karakteristik kokuludur. Anason týpta midevi, baðýrsak gazlarýnýn teþekkülünü önleyici, hazmý kolaylaþtýrýcý ve göðüs yumuþatýcý olarak kullanýlýr. Ayrýca nefes darlýðý, öksürük ve kalp çarpýntýsý rahatsýzlýklarýnda da etkilidir. Anason yüksek dozda alýndýðýnda bas aðrýsý, uyuþukluk, görme zorluðu yapar. Daimi kullananlarda anisizm hastalýðýna sebep olur. Bilhassa çocuklara uyku vermede, midede teþekkül eden gazlarý gidermede çok faydalýdýr. Bebekler için bir çay kaþýðý tohum bir bardak suya olmak üzere çay olarak hazýrlanýr. Yemeklerden önce veya süte katýlarak bir kaç çay kasýðý verilir. Büyükler % 1-2’lik çayýný günde 2-3 bardak alabilir.

Türkiye’de yetiþtiði yerler: Bütün Anadolu

Kullanýldýðý yerler: Kullanýlan kýsmý, meyveleri ve yapraklarýdýr. Meyveleri tamamen olgunlaþtýktan sonra toplanýr ve gölgede kurutulur. Hazmý kolaylaþtýrýr. Ýþtahsýzlýðý giderir. Mide ve baðýrsak gazlarýný söktürür. Ýdrar artýrýr. Migren aðrýlarýný keser. Astým, nefes darlýðý ve bronþitte görülen þikayetleri giderir.

Diðer Ýsimleri: Raziyane, Enison, Nanahan.

Latince Adý: Pimpinella Anisum.

Bitki: Yaz aylarýnda beyaz renkli çiçekler açan 40-60 cm yüksekliðinde otsu bir bitkidir.

Yetiþtiði Yerler: Orta Avrupa, Rusya, Doðu Hindistan ve Akdeniz iklimine sahip ülkelerde mevcuttur. Türkiye'de de baþta Ege bölgesi olmak üzere tüm Anadolu'da bilhassa Antalya, Aydýn, Burdur, Isparta, Ýzmir, Muðla ve Manisa da yetiþtirilmektedir.
Tarihçe: ..
Kullanýlýþý: Tamamen olgunlaþtýktan sonra temmuz, aðustos aylarýnda
toplanarak gölgede kurutulan meyveleri ve meyvelerinden su buharý distilasyonu ile elde edilen yaðý kullanýlýr.
Kuru meyveler toz haline getirilir
veya suyla birlikte kaynatýlarak suyu
içilir.
Anason meyveleri 2 mm geniþlikte
6 mm uzunlukta armut þeklinde yeþil-
gri renkli üzeri tüylü tanelerdir. Kuvvetli
ve özel bir kokusu ve baharlý hafif acý,
yakýcý lezzeti vardýr.
Anason ilaç olarak kullanýmýnýn dýþýnda içecek olarak ve çöreklere koku
ve lezzet vermesi için de kullanýlabilir

Ýçindeki Maddeler: Niþasta, müsi-
laj, sabit ve uçucu yað vardýr. Uçucu
yað içinde etkili madde olan anethol ile
az miktarda estragol ve terpenler var-
dýr.

Týbbî Etkiler: Acý ve yakýcý tadý,
kokusu sebebiyle tükürük ve mide ifrazatýný çoðaltýr, dolayýsýyla iþtah açar,
hazmý kolaylaþtýrýr, barsak gazlarýnýn
meydana gelmesini önler. Hazýmsýzlýk
ve baðýrsak gazlarý için 1 su bardaðý
kaynar suya 1 tatlý kaþýðý anason atýlarak karýþtýrýlýr. Daha sonra bal veya
þeker ile hafif tatlandýrýlarak içilir.
Anethol müsekkin ve barsak spazmlarýný sancýlarý çözücüdür. Fazlasý hafif sarhoþluk ve sonra da aðýr uyku verir. Bu özelliði sebebiyle gaz þikayetleri dolayýsýyla uyumayan çocuklara hem aðrýyý gidermek hem de uyutmak maksadýyla anason çayý içirilmesi çok bilinen bir uygulamadýr. Bebeklere anason çayý hazýrlamak için 2 çay kaþýðý anason tohumu, 2 çay bardaðý suda haþlanýr. tatlandýrmak için içine biraz bal veya þeker ilave edilebilir. Elde edilen bu sývýdan bebeklere günde 3 kez 2 çay kaþýðý verilir.
Anason çayý süt veren hanýmlarda
sütü arttýrýr, öksürüklerde göðsü yumuþatýr. Süt arttýrýcý etki için 30 gr.
anason yapraðý 1 litre suda kaynatýlýr
ve yemeklerden önce 3'er çorba kaþýðý
içilir. Anason yaðý vazelin ile karýþtýrýlarak vücut bitlerine karþý kullanýlabilir.
Müsilaj sebebiyle hafif müshil et-
kilidir. Ayrýca idrar söktürür